Bir zamanlar insanların sokaklarda daha fazla vakit geçirmesi için yaya yolları, ortak alanlar ve mobilyaları tasarlıyordu. Savaş başladığında ise hayatı, Kiev yakınlarında annesini kurtarmaya çalışırken Rus ateşinin altında kaldığı bir kaçışla değişti.
O günlerde otomobilinin arka tamponuna isabet eden kurşun, onun için savaşın ilk izlerinden biri oldu. Ancak bu iz, zamanla çok daha büyük bir dönüşümün başlangıcına dönüştü.
Bugün 34 yaşındaki Iryna Terekh, Ukrayna savunma sanayisinin en dikkat çeken kadın yöneticilerinden biri. Binlerce kişinin çalıştığı bir şirketin başında, Rusya’nın yüzlerce hatta binlerce kilometre içerisindeki hedeflerine ulaşabilen insansız hava araçları ve füzelerin geliştirilmesi ve üretiminde rol oynuyor.
Fakat Terekh’in hikâyesini asıl dikkat çekici kılan, bugün ne yaptığı kadar savaştan önce ne yaptığı ve silahlarla dolu bu dünyanın kapısını nasıl araladığı. Çünkü onun bu alana girişi ne bir askerî kariyerin ne de çocukluktan gelen bir silah merakının sonucu…
İşte Terekh’in Bucha’da başlayan ve onu savunma sanayisinin merkezine taşıyan hikâyesi…
A 34-year-old former furniture designer now runs Fire Point, Ukraine’s largest private defense company.
Iryna Terekh turned a drone wing that took 6 days to make into a 2.5-hour job.
Its FP-1 drones and FP-5 missiles now strikes targets deep inside Russia — WSJ. 1/ pic.twitter.com/GoWyFJnvtr
— Tymofiy Mylovanov (@Mylovanov) August 16, 2026
BUCHA’DAN KAÇIŞ HAYATININ DÖNÜM NOKTASI OLDU
Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı saldırı, Iryna Terekh’in Ukrayna için kurduğu gelecek hayallerini de altüst etti. Kiev’de küçük bir mobilya şirketi işleten Terekh, banklar, saksılar ve lavabolar gibi dış mekân ürünleri tasarlıyor ve üretiyordu. Bunun yanı sıra Kiev’de yaya köprüleri, kaldırımlar ve kamusal alanların geliştirilmesi konusunda şehir planlamacılarıyla birlikte çalışıyordu.
Terekh, mimarinin insanlar arasındaki mesafeyi azaltabileceğine inanıyor, insanların şehirlerde daha fazla vakit geçirmesini ve ortak alanları kullanmasını sağlayacak projeler hayal ediyordu. Ancak savaş başladığında bütün bu planlar ikinci plana itildi.
Ülkeyi geçici olarak terk etmeye karar veren Terekh’in önceliği, Kiev’in kuzeyindeki Bucha yakınlarında yaşayan annesini güvenli bir yere götürmekti. Annesini almak için bölgeye giden Terekh, dönüş yolunda Rus keskin nişancılarının ateşi altında kaldı. İki kadın yeniden kasabaya dönmek zorunda kaldı ve Rus birliklerinin bölgeyi ele geçirmesi sırasında günlerce bir bodrumda saklandı.
Terekh, kaçış için uygun zamanı belirleyebilmek amacıyla Rus ve Ukrayna birlikleri arasındaki çatışmaların hangi saatlerde yoğunlaştığını takip etti. Bir sabah, ateşin nispeten azaldığı bir anda annesiyle birlikte saklandıkları yerden çıktı ve yanmış araçların arasından geçerek Kiev’e ulaşmayı başardı. Ancak Bucha’dan ayrılması, yaşananların sona erdiği anlamına gelmiyordu.
Haftalar sonra Bucha, savaşın en korkunç sembollerinden biri haline geldi. Rus birliklerinin bölgeden çekilmesinin ardından sokaklarda çok sayıda sivilin cansız bedeninin bulunması, Terekh’in savaş hakkındaki düşüncelerini kökten değiştirdi.
Ukraine’s Fire Point CEO On How It’s Making Missiles And Drones To “Destroy The Russian Empire”
Iryna Terekh talks Flamingo cruise missiles, weaponizing AI, Ukraine's future interceptors and much more in our wide-ranging interview.
Feature: https://t.co/1A8rWxZ0Za
— Tyler Rogoway (@Aviation_Intel) August 3, 2026
MOBİLYADAN SAVUNMA SANAYİSİNE UZANAN İLGİNÇ YOLCULUK
Savaşın ardından Iryna Terekh, askerler için insani yardım sağlamak amacıyla kâr amacı gütmeyen bir organizasyon kurdu. Daha sonra sahibi olduğu ‘Terekh.Group’ da üretim kapasitesini değiştirerek beton tanksavar tahkimatları üretmeye başladı.
2022’nin sonlarına doğru ise hayatındaki en önemli dönemeçlerden biri yaşandı. Odessa merkezli girişimci Denys Shtilierman, Ukrayna ordusu için satın alınan insansız hava araçlarının yüksek maliyetinden duyduğu rahatsızlık üzerine Fire Point’i kurmuştu. Mühendislik ve fizik alanındaki uzmanlığıyla prototip geliştirme konusunda güçlü olan Shtilierman, seri üretim ve organizasyon konusunda ise Terekh’in yeteneklerinden yararlanmak istedi.
Shtilierman, 2023’te Terekh’i üretim direktörü olarak işe aldı. Terekh’in görevi başlangıçta mevcut silah tasarımlarını seri üretime geçirmekti. Ancak kısa sürede bununla yetinmedi. Füze ve insansız hava araçlarının nasıl çalıştığını öğrenmek için geceleri çalışmaya, eski Sovyet dönemine ait teknik kılavuzları incelemeye başladı. Ayrıca 90 yaşın üzerinde bir roket bilimcisini danışman olarak işe alarak teknik bilgisini geliştirdi.
Shtilierman’ın geliştirdiği uzun menzilli insansız hava aracı projesinde de Terekh’in üretim konusundaki yaklaşımı belirleyici oldu. Terekh’e göre tasarım, mevcut haliyle büyük ölçekli üretime uygun değildi. Malzeme bilgisine ve üretim deneyimine dayanarak geliştirdiği yöntem sayesinde bir İHA kanadının üretim süresinin altı günden yaklaşık bir günden az bir süreye indirilmesini sağladı.
Ortaya çıkan FP-1, Fire Point’in en önemli ürünlerinden biri haline geldi. Yaklaşık 2 bin 100 mil menzile (yaklaşık 3000 bin km) sahip olduğu belirtilen uzun menzilli İHA, Ukrayna’nın Rusya topraklarındaki petrol rafinerileri ve diğer hedeflere yönelik saldırılarında kullanılan sistemler arasında yer aldı.
FIRE POINT’İN FAALİYETLERİ KISA SÜRE İÇİNDE YALNIZCA İNSANSIZ HAVA ARAÇLARIYLA SINIRLI KALMADI
Şirket 2024’te çok daha güçlü bir seyir füzesini test etmeye başladı. FP-5 adı verilen prototipler, test atışlarının ardından enkazlarının kolayca bulunabilmesi amacıyla parlak renklerle boyandı. Bu testlerden birinde pembe renkli bir füzenin kullanılması, şirket çalışanları arasında cinsiyet üzerinden yapılan şakalara da konu oldu. Bazı erkek çalışanların, “Bir kadın savunma şirketinin başına geçtiğinde işte böyle olur” şeklindeki sözleri Iryna Terekh’in tepkisini çekti.
Ancak Terekh bu yaklaşımı geri adım atmak yerine daha fazla ilerlemek için bir motivasyon olarak kullandı. Şirkette daha fazla kadın çalışan istihdam edilmesini destekledi. FP-5 kısa süre içerisinde ‘Flamingo’ adıyla anılmaya başladı. Fire Point’in geliştirdiği ürünler arasında uzun menzilli İHA’ların yanı sıra bu seyir füzesi ve hava savunma sistemleri de yer aldı.
HEDEFLERİ ORDU BELİRLİYOR
Fire Point’in Rusya içindeki hedefleri belirleme sürecinde Iryna Terekh’in doğrudan rol almadığı belirtiliyor. Şirket, hedef seçimini Ukrayna ordusuna bırakıyor. Terekh ise Ukrayna’nın Rusya topraklarına yönelik saldırıları sırasında sivillerin hayatını kaybettiğine ilişkin Rus kaynaklı haberleri reddediyor ve Kiev’in hedef belirleme konusunda Moskova’dan çok daha hassas hareket ettiğini savunuyor.
Bu yaklaşım, Terekh’in savaş hakkındaki düşüncelerindeki değişimin de temelini oluşturuyor. Bir zamanlar silahları yalnızca acı ve yıkımla özdeşleştiren Terekh, bugün onları Ukrayna’nın egemenliğini koruması ve Rusya’nın saldırısını durdurması için gerekli araçlar olarak görüyor. Bu dönüşümü tek bir cümleyle anlatıyor: “Güzel bir şey inşa etmek için önce çirkin bir şeyi yok etmeniz gerekir.”
ESKİ HAYALLERİN GÖLGESİNDE YENİ BİR HAYAT
Iryna Terekh’in savaş öncesindeki hayatıyla bugünkü hayatı arasındaki fark, Kiev’de yaşanan yıkımın da sembolü niteliğinde. Geçtiğimiz günlerde Terekh, 12 yaşındaki sağır köpeği Chuck ve korumalarıyla birlikte, tasarımına katkıda bulunduğu lüks bir gayrimenkul projesini ziyaret etti. Ofisler, ortak çalışma alanları, mağazalar, kafeler ve kamusal alanlardan oluşması planlanan proje, savaş nedeniyle büyük ölçüde boş kaldı.
Üstelik yapının bir bölümünün cephesi yakın zamanda düzenlenen bir Rus hava saldırısında zarar gördü. Terekh burada, savaş öncesinde kendi şirketinin ürettiği dış mekân sandalyelerinden birine oturdu. Bir zamanlar insanların şehirlerde daha fazla vakit geçirmesini, sokakların tadını çıkarmasını ve birbirleriyle daha fazla etkileşim kurmasını amaçlayan tasarımlar yapan genç kadın, artık Ukrayna’nın savunma kapasitesini artırmak için çalışan binlerce kişilik bir şirketin başında.
Terekh, kendisini Rus saldırılarının yarattığı öfkeyi dışa vuramayan diğer Ukraynalılardan daha ayrıcalıklı bir konumda gördüğünü söylüyor. Çünkü onun elinde, bu öfkeyi bir eyleme dönüştürebileceği araçlar bulunuyor.
“Daha ayrıcalıklı bir konumdayım çünkü öfkemi dışa vurabileceğim araçlara sahibim” diyen Terekh, savaşın en ağır gecelerinin ardından bile yaşadığı duyguları geliştirdikleri sistemler aracılığıyla geri gönderebildiğini ifade ediyor.
Wall Street Journal’ın “A Millennial Furniture Designer Is Behind the Drones Battering Russia” başlıklı haberinden derlenmiştir.
The post Bir kurşun hayatını değiştirdi: Putin’in kâbusu oldu! Mobilya tasarımcısının savaşın merkezine uzanan sıra dışı hikâyesi… first appeared on .
About the Author
