Yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kanun teklifinin etki analizi hazırlandı. Hazırlanan raporda Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) tarafından yaklaşık 1.500 davanın takip edildiği ifade edildi.
Para piyasası fonlarında 199 bin kişinin yatırımının 1 milyon liranın altında yer aldığı belirtilirken, analizde 8 Ekim itibarıyla 189 kişi hakkında el koyma tedbiri uygulandığı kaydedildi.
131 FON TOPLAM MİKTARIN YÜZDE 7,7’SİNİ OLUŞTURUYOR
Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’nin etki analizi kamuoyuna yansıtıldı. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verileri uyarınca, 17 Eylül itibarıyla tasfiye kapsamındaki fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Tasfiye halindeki 131 fon, toplam fon miktarının yüzde 4,6’sını, toplam portföy değerinin ise yüzde 7,7’sini oluşturuyor.
Hazırlanan hukuki düzenleme, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanun yürürlüğe girdiğinde tasfiyesi tamamlanmamış fonlarla sınırlandırılacak. Fon pay sahiplerine aktarılacak ödeme süreçlerinde kamu kaynakları ve devlet bütçesi imkanları kesinlikle kullanılmayacak.
T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından iletilen veriler doğrultusunda, 8 Ekim 2026 tarihi itibarıyla 17 fonda yer alan 43 bin 643 yatırımcının ödeme işlemleri sonuçlandırıldı.
TEKLİFİN ETKİ ANALİZİNDE TANIMLARA YER VERİLDİ
Sunulan teklifin etki analizinde teknik kavramlar detaylandırıldı. “Geri kazanım hesabı”, farklı hukuki kaynaklardan tahsil veya iade edilen değerlerin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) nezdinde, TMSF’nin kendi mal varlığından ayrı tutularak fon temelinde izlendiği özel hesap biçiminde tanımlandı.
“Fon pay sahibi” kavramı, tek bir kurum kaydına değil; Merkezi Kayıt Kuruluşu Takasbank, portföy saklama kuruluşları, dağıtım kuruluşları ve tasfiye ile görevli kurumların kayıtlarının mutabakatına dayandırıldı. “Tasfiye mal varlığı” tanımına ise mevcut varlıkların yanı sıra kanun uyarınca geri kazanılan değerler ile üçüncü kişilerden olan iade, tazmin ve diğer alacaklar dahil edilerek tasfiye sürecinin sonunda yatırımcıya dağıtılabilecek ekonomik değerlerin bütüncül izlenmesi hedefleniyor.
EN YÜKSEK EKONOMİK DEĞERİN ELDE EDİLMESİ AMAÇLANIYOR
Fon varlıklarının satış işleminde yalnızca sürat değil, pay sahiplerinin ortak menfaatleri gözetilerek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin temin edilmesi esas alınacak. Borsa fiyatının gerçek ekonomik değeri yansıtmadığı yahut olağan satışın tasfiyeyi lüzumsuz yere uzattığı durumlarda geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel işlem bildirimi, geçici farklı fiyat marjı ve mevzuattaki diğer yöntemler devreye sokulabilecek.
Sermaye Piyasası Kanunu’na aykırı hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlar, bu kanuna özgü tasfiye ve geri kazanım mekanizmasından hiçbir şekilde ödeme alamayacak.
NAKİT YETERSİZLİĞİNDE HANGİ ÖNLEMLER ALINACAK?
Ekonomim’den Besti Karalar‘ın haberine göre etki analizinde, fon mal varlığının tüm pay sahiplerine ödeme yapmaya yetecek ölçüde nakde dönüşmemesi hâlinde izlenecek yöntem şu şekilde açıklandı:
Kağıt üzerindeki veya gerçeğe aykırı geçmiş değer yerine, yatırımcının fona fiilen koyduğu ekonomik değer esas alınacak.
Net yatırım tutarı, fon pay sahibinin nakit giriş ve çıkışlarının tasfiye tarihine kadar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenmesi ve çıkışların “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsubu sonucu Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından hesaplanacak.
Net yatırım tutarı ile hak ve alacak tutarları aşılmadan kişi başına en fazla 1.000.000 Türk lirası ara ödeme gerçekleştirilebilecek. Nakit imkanı yetersiz kalırsa her yatırımcının ara ödemeye esas tutarının toplam içindeki oranı korunarak dağıtım yapılacak.
69 KİŞİ HAKKINDA SUÇ DUYURUSUNDA BULUNULDU
Sermaye Piyasası Kurulu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na 7 yazılı başvuru dilekçesi vererek 69 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Analizde, Kurul’un belirleyeceği alacakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu aracılığıyla takip ve tahsiliyle tasfiye kaynaklarının artırılması, yatırımcıların karşılanamayan alacaklarının azaltılması ve hukuka aykırı işlemlerin ekonomik sonuçlarının sorumlular üzerinde bırakılmasının amaçlandığı aktarıldı.
